Dossier #STEM2018

7 praktische vragen over de verkiezingen van 14 oktober

De gemeenteraads- en provincieraadsverkiezingen staan voor de deur. Zondag 14 oktober trekken we naar het stemhokje en daar zijn nog veel vragen over. Wij verzamelden de meest gestelde vragen en geven daar een antwoord op. 

1. Is het geven van een lijststem hetzelfde als het geven van een voorkeurstem?
Een lijststem en een voorkeurstem zijn niét hetzelfde. Als je een lijststem geeft, ben je het eens met de volgorde van de mensen op die lijst en geef je dus het voordeel aan de eerste(n) op die lijst. Alle lijststemmen belanden in een soort pot die verdeeld wordt over de lijst.

Bij een voorkeurstem, ook wel naamstem genoemd, geef je het voordeel aan één of meerdere personen op eenzelfde lijst waar jij in gelooft of waar jij je achter kan scharen. Als je verschillende naamstemmen geeft, moeten die wel op dezelfde lijst staan.

2. Ik heb geen oproepingsbrief ontvangen. Wat nu?
De gemeenten moesten ten laatste op 29 september de oproepingsbrieven versturen. Als je die oproepingsbrief niet ontvangen hebt, kan je een duplicaat ervan afhalen op het gemeentesecretariaat van je gemeente of neem contact op met de dienst bevolking of burgerzaken van je gemeente of stad.

3. Wat als je niet opdaagt?
Vermits er opkomstplicht geldt in ons land, moét je naar het stemhokje trekken. Als je zonder geldige reden niet opdaagt voor de gemeenteraads- en provincieraadsverkiezingen zondag, riskeer je een geldboete die kan oplopen tot 80 euro. Bij herhaling loopt die boete op tot wel 200 euro. De kans is echter klein dat het parket ook echt tot vervolging overgaat.

4. Hoe worden kandidaten op het beeldscherm van de stemcomputers weergegeven?
De indeling van kandidaten in kolommen varieert naargelang het aantal kandidaten op een lijst. Als een lijst 19 of minder kandidaten telt, worden ze in een kolom getoond. Als een lijst 20 tot 38 kandidaten telt, worden ze in twee gelijke kolommen getoond. Als er meer dan 38 kandidaten op een lijst staan, worden die in drie gelijke kolommen getoond.

5. In welke volgorde staan de lijsten?
De volgorde van de lijsten ligt op voorhand vast en wordt bepaald door een loting. Mila en Vince, de twee kinderen van een raadgever van minister van Binnenlands Bestuur Liesbeth Homans (N-VA), hebben die loting gedaan. Dit zijn de resultaten van de trekking dit jaar:

6. Hoe moet je stemmen?
Met pen en papier doe je dat als volgt:

Met de nieuwe stemcomputers doe je dat zo:

Met de oude stemcomputers werkt het als volgt:

7. Wat als je je vergist in het stemhokje?
Als je met pen en papier moet stemmen en je hebt je vergist van kandidaat of lijst, verlaat je het stemhokje en geef je je stembiljet aan de voorzitter van het stembureau. Als je digitaal stemt geef je je papieren bewijsstuk met de chipkaart aan de voorzitter. Nadien kan je gewoon opnieuw stemmen.

Heb jij nog geen idee voor wie je moet stemmen bij de gemeenteraadsverkiezingen? Vul dan zeker onze stemtest 'De Stem van Vlaanderen' in.