Insectensterfte: deze dramatische gevolgen kan het hebben

Een grootschalig Duits onderzoek toont aan dat het aantal insecten met drie vierde is gedaald in 25 jaar tijd. Ook in ons land daalt het aantal insecten drastisch. Een dramatische evolutie, waar we ons volgens experten zorgen om moeten maken. “Insecten staan onderaan de voedselketen, dus als er minder insecten zijn, heeft dat effect op alle dieren en planten”, zegt insectenexpert Wim Veraghtert van Natuurpunt aan VTM NIEUWS.

Echte onderzoeken of harde cijfers zoals in Duitsland zijn er in ons land niet. Maar er zijn genoeg aanwijzingen waaraan je kan zien dat er in ons land steeds minder insecten zijn. Het gaat niet om het aantal soorten insecten, wel over de hoeveelheid.

“Als je een autorit maakt in de zomer, merk je dat er veel minder insecten aan je bumper kleven”, zegt Wim Veraghtert van Natuurpunt. “Vooral het aantal vliegen, muggen en rupsen gaat achteruit en dat zijn belangrijke voedingsbronnen voor spinnen en vogels. De patrijs, kievit of veldleeuwerik komen veel minder voor dan vroeger, net omdat ze vooral insecten eten.”

Economisch belang
Minder muggen, klinkt misschien als muziek in de oren. Maar insecten hebben een groot economisch belang en zijn dus ook belangrijk voor de mens. “Tachtig procent van de gewassen in Europa wordt bestoven door insecten. Bijen zijn de belangrijkste bestuivers. Niet alleen de honingbijen, die door imkers gehouden worden, maar ook wilde bijen gaan achteruit. Ook de zweefvliegen en kevers zorgen voor bestuiving”, aldus Veraghtert. Bovendien worden insecten, zoals lieveheersbeestjes, spinnen en loopkevers ingezet als natuurlijke pesticiden.

(Lees verder onder de foto)

Waarom zijn er minder insecten?
Nieuwe technieken van landbouwers zijn een belangrijke oorzaak voor het verdwijnen van insecten. Niet alleen de machines die ze gebruiken, maar vooral de pesticiden doden insecten.

Ten tweede is er in onze omgeving te veel stikstof. Dat komt uit de bemesting van de akkers, maar ook uit de uitlaatgassen van auto’s. Die stikstof komt via regen en wind in de bodem terecht en wordt opgenomen door planten. “Bloemen hebben niet zoveel stikstof nodig en gaan dood”, zegt Veraghtert. “Brandnetels en grassen kunnen daar wel goed tegen. Maar hoe monotoner de akker of berm, hoe minder bloemen en hoe minder insecten.”

Ten slotte is er ook de versnippering van het natuurlandschap. De beschermde stukken natuur zijn klein en liggen verspreid in Vlaanderen. Daarrond ligt vaak een kanaal of een weg. “Sommige insecten kunnen niet zo ver vliegen en blijven in hun eigen gebied. Zo kunnen ze niet paren met andere populaties. Dat zorgt voor inteelt. Insecten krijgen daardoor vaker ziektes en hebben het moeilijker om zich aan te passen aan de veranderende natuur”, aldus Veraghtert.

Vlinders tonen hoe slecht het gaat
En dat het landschap erop achteruit gaat, zien we dan weer aan de vlinders. "Eigenlijk hebben ze niet zo’n grote functie in de natuur, maar voor de mens hebben ze wel een belangrijke signaalfunctie. Ze tonen hoe (on)gezond het landschap is", zegt Veraghtert. “Ons land heeft de meeste bedreigde dagvlindersoorten van heel Europa. Dat is een teken dat er iets aan de hand is.”

(Lees verder onder de foto)

Wat kan jij doen?
Acht procent van Vlaanderen bestaat uit tuin. Dat is een vrij grote oppervlakte en dus kan iedereen iets doen om insecten te beschermen, zegt Veraghtert. “Gebruik ten eerste geen pesticiden. Zorg ervoor dat er een gevarieerd bloemenaanbod is en dat er bloemen kunnen bloeien van april tot in het najaar. Hou je tuin ook niet te proper. Leg geen kiezels aan en kuis de afgevallen bladeren niet op”, aldus nog Veraghtert.