Erg slechte luchtkwaliteit en druilerig kil weer, komend weekend uitzonderlijk koud

Hoewel we deze week af en toe de zon nog wel zullen zien, zijn de gekende aprilse grillen duidelijk van de partij. Het zal geregeld regenen en het wordt langzaam maar zeker gevoelig frisser. Tegen het weekend zal het zelfs opvallend koud worden en kan het ’s nachts licht vriezen. Leg die truien en die regenjas dus maar niet te ver weg. De hoge fijnstofconcentraties maken het geheel er niet gezelliger op.

Vandaag starten we de dag met nevelig weer met veel bewolking en buien of perioden van regen. In de streken langs de Nederlandse grens blijft het droger en kunnen er enkele opklaringen voorkomen. In de loop van de namiddag worden vooral in de zuidelijke landshelft de buien actiever en vergroot de kans op lokaal onweer. De maxima liggen tussen 10 of 11 graden in de Ardennen, rond 13 graden in het centrum en 15 of 16 graden langs de Nederlandse grens. 

“Uitermate slecht”
Ook vandaag worden opnieuw hoge fijnstofconcentraties gemeten. De informatiefase blijft daarom aanhouden, laat de Intergewestelijke Cel voor het Leefmilieu (IRCEL) weten in een tweet. 

Gisteren al werden hoge concentraties fijn stof gemeten in het hele land en dat is momenteel dus niet anders. De concentraties zijn gemiddeld het hoogst rond Antwerpen en zien er iets beter uit onder Samber en Maas, zegt Frans Fierens van IRCEL. 

Die wijst er op dat zowel in Vlaanderen en Brussel als in Wallonië gisteren zelfs index 10 bereikt werd. Dat is geleden van 20 maart 2015. Het gaat om een luchtkwaliteitsindex gebaseerd op gezondheidseffecten, waarbij index 1 ‘uitstekend’ is en index 10 ‘uitermate slecht’.

Hoe komt dat?
Dat de luchtkwaliteit zo slecht is, komt door verschillende factoren. Naast de ongunstige verdunningsomstandigheden in de atmosfeer, speelt tijdens deze periode van het jaar ook de uitstoot van ammoniak een belangrijke rol bij de vorming van fijn stof. Ammoniak komt vrij bij het bemesten van landbouwgronden en er is ook de uitstoot via stallen. Als dan de weersomstandigheden ideaal zijn, met zonnig, vrij warm, windstil en relatief vochtig weer, zoals dit weekend, zorgt dat voor een typische episode van lentesmog, aldus nog Fierens.

Inspanningen
Mensen die bijzonder gevoelig zijn voor luchtvervuiling (vb. jonge kinderen, ouderen, mensen met hart- en vaatziekten...) doen bij hoge fijnstofconcentraties best geen ongewone lichamelijke inspanningen. 

Toenemende wind uit het noordoosten doorheen de dag zal zorgen voor een langzame verbetering van de luchtkwaliteit van noord naar zuid. Vanavond is het vaak droog in het noorden, maar elders regent het soms nog of vallen er buien met kans op plaatselijk onweer. 

Volgende nacht wordt het geleidelijk overal droger met opklaringen vanaf het noorden. Langs de Franse grens blijft het zwaarbewolkt met perioden van regen of buien. De minima schommelen van 2 of 3 graden in de Hoge Venen en in de Kempen, rond 4 graden in het centrum tot 6 of 7 graden langs de Franse grens. 

Kouder
Morgenochtend
is er langs de Franse grens tijdelijk nog kans op wat regen. De fijnstofconcentraties verminderen verder. Al snel is het overal droog met brede opklaringen. In de Ardennen wordt het eerder gedeeltelijk bewolkt. De maxima liggen tussen 9 en 13 graden. Er waait een matige en aan zee een vrij krachtige, schrale noordoostenwind.

Na een koude ochtend met lokale grondvorst wordt het donderdag overwegend zonnig. Een schrale matige en aan zee vrij krachtige noordoostenwind voert frisse en droge landlucht aan. De maxima liggen tussen 7 en 10 graden. 

Vrijdag wisselen wolken en opklaringen elkaar af en blijft het droog. Het is opnieuw behoorlijk koud. Er staat een kille matige, en aan zee vrij krachtige, noordoostenwind bij maxima die niet hoger uitkomen dan zo’n 8 graden in het centrum van het land. 

“Zeer koude luchtsoort”
Zaterdagochtend kan het hier en daar licht vriezen en is er op de meeste plaatsen sprake van grondvorst. We krijgen veel wolkenvelden en soms kan een buitje vallen, dat in de Ardennen een winters karakter aanneemt. Het is zeer fris voor de tijd van het jaar. De maxima komen niet veel hoger uit dan een graad of 7. “Op 13 april 2019 nadert een zeer koude luchtsoort die haar oorsprong kent in het noordwesten van Rusland”, verklaart NoodweerBenelux op Twitter.

Zondag lijkt het overwegend droog te blijven, maar wel zwaarbewolkt. Het kwik klimt nog steeds niet hoger dan 8 graden in het centrum. 

Ook maandag lijkt een droge dag te worden met opklaringen en wolken die elkaar afwisselen. Het kwik stijgt dan geleidelijk naar waarden rond 12 graden. Dinsdag is het veelal betrokken en kan er soms wat lichte regen vallen bij een graad of 16 in het centrum van het land.